0 Παρουσίαση βιβλίου του κ. Γιώργου Γαλέτσα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ
  • Απομένουν οκτώ μέρες από την εκδήλωση τιμής και μνήμης στους συμπατριώτες μας θύματα του Ναζισμού, που θα γίνει, με αφορμή την παρουσίαση του βιβλίου του Γιώργου Γαλέτσα «Λέσβιοι στην Εθνική Αντίσταση-πορεία προς το θάνατο», στον ιστορικό τόπο εκτελέσεων την περίοδο της γερμανικής κατοχής, τα Τσαμάκια.
  • Θέλοντας να ενημερώσουμε το λεσβιακό κοινό και όχι μόνο, για το περιεχόμενο του βιβλίου θεωρούμε επιβεβλημένο κάθε βδομάδα να παραθέτουμε, υπό μορφή δελτίου τύπου, ένα απόσπασμα από την πορεία προς το θάνατο κάποιου συμπατριώτη μας.
  • Το 3ο δελτίο τύπου αυτής της βδομάδας αφορά την εκτέλεση στις 15 Σεπτεμβρίου 1943 στα Τρίκαλα του Φίλιππου Σοφιανού από το Πλωμάρι.

  • Σοφιανός Φίλιππος του Τζάνου
22 ετών, από το Πλωμάρι
«Προδόθηκα κι απόμεινα στον κάμπο μόνος.
Πάρθηκα και πατήθηκα σαν κάστρο μόνος.
Το μήνυμα που σήκωνα τ’ άντεξα μόνος.
Μόνος απέλπισα το θάνατο.
Μόνος εδάγκωσα μες στον Καιρό με δόντια πέτρινα.
Μόνος εκίνησα για το μακρύ
Ταξίδι σαν της σάλπιγκας μες στους αιθαίρες».
Οδυσσέας Ελύτης

Ο Σοφιανός Φίλιππας του Τζάνου και της Βασιλικής, το γένος Μιχαήλ, γεννήθηκε στη Καρδίτσα το 1921 και ήταν το πρώτο από τα πέντε παιδιά της οικογένειας του. Όταν αυτός εκτελέστηκε στις 15 Σεπτεμβρίου 1943 στα Τρίκαλα, τ’ αδέλφια του Ισμήνη, Αλίκη, Ευανθία και Σπυρίδωνας ήταν 18,16,13 και 11 ετών αντίστοιχα.
Ο πατέρας του Φίλιππα, στα μέσα της δεκαετίας του 1910-1920 θα φύγει από το Πλωμάρι και θα βρεθεί στην Καρδίτσα να δουλεύει υδραυλικός. Εκεί μεγάλωσε και ανδρώθηκε ο Φίλιππος και θα ενταχθεί από την αρχή στον αντιστασιακό αγώνα.
Όταν ξεκίνησα την έρευνα αυτή, στις πολύωρες συζητήσεις που είχα με την συγχωριανή μου Πέρσα Κλειδαρά, σύζυγο του εκτελεσμένου Δημήτρη Κλειδαρά, μου διηγήθηκε για την εκτέλεση αυτή. Γνώριζαν πολύ καλά την οικογένεια του συμπατριώτη τους Τζάνου Σοφιανού, αφού από το καλοκαίρι του 1941 που έφτασαν στη Καρδίτσα γνωρίστηκαν με την οικογένεια, απέκτησαν οικογενειακές σχέσεις… είχαν βλέπεις πάρα πολλά να πουν… τα πατριωτάκια. Σ’ αυτή τη συζήτηση μου διηγήθηκε για τον ήρωα επονίτη Φίλιππα, για την οικογένεια του… για την αδελφή του που έδωσε το όνομα και το επώνυμο, του ήρωα αδελφού της, στο γιο της αυτός που σήμερα ονομάζεται Φίλιππος Σοφιανός… Ο γνωστός ηθοποιός Φίλιππος Σοφιανός.
(…)
Στο βιβλίο του συμπατριώτη μας Σταύρου Γιαννακόπουλου-Ανταίος με τίτλο «Χίλιοι νέοι» διαβάζουμε:

Επονίτες από την Καρδίτσα που έπεσαν στην Αντίσταση
«Ένα εικοσάχρονο παλικάρι, σύνδεσμος της συμμαχικής στρατιωτικής αποστολής με τη Διοίκηση του ΕΛΑΣ. Με την μοτοσυκλέττα του αέναα τρέχει και κουβαλάει πολύτιμες ειδήσεις. Η Καρδίτσα όλη τον αγαπούσε για τον χαρακτήρα του. Μπήκε στο Εθνικοαπελευθερωτικό κίνημα απ’ την αρχή και προσέφερε πολλές υπηρεσίες.

Μια μέρα, την ημέρα του Σταυρού, πιάστηκε από του Γερμανούς στη Ριζάβα της Καρδίτσας. Και την άλλη μέρα οι Ούννοι, αφού τον βασάνισαν, τον έβαλαν τον ίδιο ν’ ανοίξει τον λάκο του. Πίσω του έμειναν τρεις αδελφές ορφανές(…)»
(Τα παρακάτω στοιχεία δόθηκαν από τον ανταρτοεπονίτη της Α΄ Υποδειγματικής του Γεν. Στρατηγείου του ΕΛΑΣ Τάκη Βασιλείου)
(…) Ο δε πρώτος Καρδιτσιώτης ανταρτοεπονίτης ήταν ο ήρωας για την πόλη της Καρδίτσας, ο Φίλιππας Σοφιανός.
Με μια παλιά μοτοσικλέτα μαζί με άλλους επονίτες φύλαγαν την είσοδο της πόλης μας στο γεφύρι του Πηνειού ποταμού και μόλις έβλεπαν τα σύννεφα απ’ τη σκόνη που άφηναν τα Ιταλικά ή Γερμανική τάνκς που έρχονταν προς την Καρδίτσα, ειδοποιούσαν τους Καρδιτσιώτες με καμπάνες, φωνές σφυρίχτρες για να φυλαχτούν απ’ τη λύσσα των επιδρομέων.
Έτσι μια θλιβερή μέρα τον πιάσαν, μετά από χάλασμα της μοτοσικλέτας, τον οδήγησαν στα Τρίκαλα κι έπειτα από βασανιστήρια ηλεκτροσόκ, πάγους, κρέμασμα, πέθανε χωρίς ν’ ανοίξει το στόμα, ούτε μιλιά δεν είπε για τους συναγωνιστές του.
Μήνες στεκόταν ακίνητος φρουρός, φύλακας συνεπής και όλοι οι πατριώτες θαύμαζαν τον ηρωισμό του, γιατί σε πολλά ντου (εφόδους) που κάναν οι κατακτητές, πάντοτε ενισχυμένοι με τεθωρακισμένα, αεροπλάνα, ιππικό, αλλά και με προδότες λεγεωνάριους και ΕΛΣΑΔΙΤΕΣ, αιφνιδίαζαν τους Καρδιτσιώτες με την απάνθρωπη και κτηνώδη συμπεριφορά τους. Τώρα σκέπτονται οι αρχές της Καρδίτσας ν’ αποκαταστήσουν την μνήμη και τον ηρωισμό του ή με προτομή ή με ονομασία δρόμου.
Ο νεαρός ηθοποιός Φίλιππας Σοφιανός, ανιψιός του ήρωα, -το πραγματικό του επίθετο είναι Τούκας- κρατάει το όνομα και το επίθετο του θείου του για να διατηρείται ζωντανή η μνήμη του. (…)»

ΦΙΛΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΊΑΣ

Αλβανός Δούκας - Βλαστάρης Στρατής – Γαλέτσας Γιώργος - Κομνηνάκας Απόστολος – Κουτσκουδής Μ. Παναγιώτης – Μπουρνούς Δημήτρης – Τσιριγώτης Νίκος – Χατζηλίας Χρίστος


read more "Παρουσίαση βιβλίου του κ. Γιώργου Γαλέτσα"

0 Δελτίο Τύπου ΣΑΤΥΡΟΥ (Κάψαλα - Κλήδονας στην Αγιάσο)

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΚΑΡΝΑΒΑΛΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΓΙΑΣΟΥ
«Ο ΣΑΤΥΡΟΣ» ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΗΣ 1984
811.01 ΑΓΙΑΣΟΣ - ΛΕΣΒΟΥ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Ο Πολιτιστικός Καρναβαλικός Σύλλογος Αγιάσου «Ο ΣΑΤΥΡΟΣ» σας προσκαλεί την Κυριακή 26 Ιουνίου 2016 στις 7 μμ στην Πλατεία Αγοράς Αγιάσου όπου θα πραγματοποιηθεί η εκδήλωση αναβίωσης των πατροπαράδοτων εθίμων «Κάψαλα (Άγιστρου) – Κλήδονας», με εκφώνηση παραδοσιακών και σατιρικών στίχων, με προβλέψεις για το μέλλον, με το ψήσιμο της παραδοσιακής πίτας για να δείτε το ριζικό σας, με τραγούδι και χορό. Θα μας συνοδεύσει η κομπανία του Κώστα Ζαφειρίου (Καζίνου) μέχρι αργά το βράδυ.

Αγιάσος 22 Ιουνίου 2016

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ

ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΛΕΒΕΝΤΗΣ











Κάψαλα – Κλήδονας (αρχέγονα έθιμα λαϊκής μαντερίας)

Τα λαϊκά έθιμα και οι δοξασίες που συνδέονται με τη γιορτή του Αι Γιαννιού στις 24 Ιουνίου έχουν προχριστιανική προέλευση και σχετίζονται με την κίνηση του ήλιου. Σε πολλά μέρη η μέρα αυτή ονομάζεται λιοτρόπι και η γιορτή τ’ Αι Γιαννιού τ’ Ηλ’τρουπιού, γιατί στο χριστιανικό εορτολόγιο τοποθετήθηκε πάνω στη θερινή τροπή του ήλιου. Στις 21 προς 22 Ιουνίου ο ήλιος φτάνει στο βορειότερο σημείο της τροχιάς του, πράγμα που για τους λαούς που κατοικούμε στο βόρειο ημισφαίριο σημαίνει ότι περνά από το πλησιέστερο σε μας σημείο, γι’ αυτό και οι μέρες είναι οι μεγαλύτερες του έτους. Στη συνέχεια ο ήλιος αρχίζει να τρέπεται προς το νοτιά οπότε οι μέρες αρχίζουν σταδιακά να μικραίνουν, μέχρι τις 24 Δεκεμβρίου, οπότε φτάνει ο ήλιος στο σημείο της χειμερινής τροπής του (χειμερινό ηλιοστάσιο), δηλαδή τρέπεται και πάλι προς το βορά και οι μέρες αρχίζουν να μεγαλώνουν. 
Η χριστιανική εκκλησία ενσωμάτωσε την πορεία του ήλιου μέσα στην οργάνωση του δικού της χρόνου, χρησιμοποιώντας δυο μορφές : τον Χριστό και τον Άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο. Στη χειμερινή τροπή του ήλιου (στις 25 Δεκεμβρίου), τότε που το ηλιακό φως αρχίζει να αυξάνει, τοποθέτησε τη γέννηση του Χριστού. Στη θερινή τροπή του ήλιου (24 Ιουνίου), τότε που το φως αρχίζει να μειώνεται, τοποθέτησε το Γενέθλιο του Ιωάννη του Προδρόμου. Στις ισημερίες, εαρινή και φθινοπωρινή, δηλαδή στα άλλα δύο κρίσιμα σημεία της ηλιακής τροχιάς, τοποθέτησε αντίστοιχα τη Σύλληψη του Χριστού (Ευαγγελισμός της Θεοτόκου, στις 25 Μαρτίου) και τη Σύλληψη του Ιωάννη του Προδρόμου (στις 23 Σεπτεμβρίου). Όπως λέει κι ο λαός μας, ο Χριστός κι ο Αι Γιάννης ο Πρόδρομος βαστούν τον κόσμο και την αλήθεια. Γιατί ο ήλιος είναι για τον πλανήτη μας η πηγή της ζωής και της αλήθειας, αφού όλα φανερώνονται μέσα στο φως (ουδέν κρυπτόν υπό τον ήλιον!).
Η κίνηση αυτή ονομάζεται τροπή του ήλιου, δηλαδή λιοτρόπι στη γλώσσα του λαού μας.
Τα έθιμα της γιορτής χωρίζονται σε δυο κατηγορίες. Σ’ αυτά που συμβολίζουν τον ήλιο αναπαράγοντας τη μορφή του στη γη όπως οι φωτιές του Αι Γιαννιού, τα λεγόμενα στην Αγιάσο «Κάψαλα» ή «Άγιστρου» που γινόταν στις 23 Ιουνίου (παραμονή των Γενεθλίων του Ιωάννου Προδρόμου του Βαπτιστού). Το έθιμο να ανάβουν φωτιές είναι πανευρωπαϊκό, με πολλές όμως παραλλαγές από τόπο σε τόπο. Και στην Ελλάδα κάθε τόπος έχει τις δικές του συνήθειες, τόσο στο άναμμα όσο και στο πήδημα της φωτιάς. Η φωτιά έχει καθαρτικό και αποτρεπτικό περιεχόμενο, δηλαδή εξαγνίζει – καθαρίζει το σώμα και το πνεύμα και παράλληλα ξορκίζει – διώχνει το κακό.
Μια άλλη κατηγορία εθίμων είναι αυτά που αποσκοπούν στην αξιοποίηση της δύναμης του ήλιου, όπως οι διάφορες μαντικές πρακτικές, με κυρίαρχο τον «Κλήδονα».
Τις μέρες του θερινού ηλιοστασίου η αποκαλυπτική δύναμη του ήλιου είναι τόσο ισχυρή που – σύμφωνα με τη λαϊκή πίστη – γίνεται ικανή να φανερώνει ακόμα και τα μελλούμενα. Υπάρχουν κατά τόπους διάφορα είδη μαντικών πράξεων που γίνονται την παραμονή ή ανήμερα της γιορτής του Αι Γιαννιού. Το πιο γνωστό μαντικό έθιμο ωστόσο είναι ο κλήδονας. Η λέξη προέρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη «κληδών», που σημαίνει λέξεις ή φράσεις τυχαίες που ακούγονται κατά τη διάρκεια μαντικών τελετών και στις οποίες αποδίδεται έπειτα προφητική σημασία. Αυτά τα τυχαία προφητικά ακούσματα με την πάροδο του χρόνου έγιναν στιχάκια που διασώζονται μέχρι σήμερα από την προφορική λαϊκή μας παράδοση (τα λεγόμενα «λόγια του κλήδονα»).
read more "Δελτίο Τύπου ΣΑΤΥΡΟΥ (Κάψαλα - Κλήδονας στην Αγιάσο)"

0 Τα Σαντούρια τίμησαν το Μουσικό Ηλιοστάσιο

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Χθες Τρίτη 21 Ιουνίου 2016 το βράδυ στο αίθριο της Αρχαιολογικής Συλλογής Ερεσού, στη Σκάλα Ερεσού, τα Σαντούρια του Αναγνωστηρίου της Αγιάσου, συμμετέχοντας στην εκδήλωση που οργάνωσε ο Φορέας Ανάπτυξης και Προβολής Ερεσού σε συνεργασία με την  Εφορεία Αρχαιοτήτων Λέσβου για το γιορτασμό της Ευρωπαϊκής Ημέρας της Μουσικής και του Θερινού Ηλιοστασίου, με την καθιερωμένη πλέον εκδήλωση με τίτλο “Μουσικό Ηλιοστάσιο” (“Music Solstice”), παρουσίασαν ένα ωριαίο περίπου μουσικό πρόγραμμα παραδοσιακών σκοπών της Λέσβου και της Μικρασίας που ενθουσίασε τους θεατές. 
Στο πλαίσιο της εκδήλωσης παρουσιάστηκε η μαρμάρινη λειψανοθήκη που βρέθηκε σε υπόγεια κτιστή θήκη στο πρεσβυτέριο της παλαιοχριστιανικής βασιλικής στη θέση «Αφεντέλλη» ή «Τρικάμαρο» Σκάλας Ερεσού. Η μαρμάρινη λειψανοθήκη χρονολογείται στο τέλος 5ου – αρχή 6ου αιώνα μ.Χ. Το ημικυλινδρικό της κάλυμμα κοσμείται με ανάγλυφο ανισοσκελή λατινικό σταυρό. Η αρχαιολόγος κυρία Μαρία Παπαγεωργίου έκανε εισήγηση με θέμα «Λατρεία ιερών λειψάνων: Το μοναδικό παλαιοχριστιανικό εγκαίνιο από την Ερεσό Λέσβου» και ανάγνωσε την ομιλία του Προϊσταμένου της Εφορείας Αρχαιοτήτων Λέσβου, Δρ. Παύλου Τριανταφυλλίδη, με θέμα «Το εθιμοτυπικό λατρείας αγίων και μαρτύρων στην παλαιοχριστιανική τέχνη».





read more "Τα Σαντούρια τίμησαν το Μουσικό Ηλιοστάσιο"

Ένα βίντεο από το χωριό μας